Cách làm
- Đun sữa trong nồi nặng đến 90°C — ngay dưới điểm sôi. Giữ trong 5 phút; bước này tiêu diệt vi khuẩn không mong muốn.
- Để nguội đến 45°C — nhiệt độ rất quan trọng để men cấy phát triển.
- Đánh men cấy vào. Đổ vào lọ sạch. Đậy lại.
- Đặt ở nơi ấm (28–30°C) trong 8–12 giờ không bị xáo trộn. Katyk sẽ đông chắc và phát triển hương vị chua.
- Để tủ lạnh ít nhất 4 giờ. Katyk giờ đã sẵn sàng.
- Để dùng làm đồ uống: đánh kỹ với nước lạnh (tỷ lệ khoảng 1:1). Cho muối, thì là, bạc hà, dưa chuột và tiêu. Dùng lạnh. Để dùng làm súp lạnh: đánh ít với nước hơn; dùng đặc hơn. Món được làm để giải khát và bù nước, đặc biệt vào mùa hè nóng của Uzbek.
Bối cảnh văn hóa
Katyk là truyền thống sữa lên men Uzbek-Turkic — phổ biến khắp Trung Á (ayran Kazakh, airan Kyrgyz, ayran Thổ Nhĩ Kỳ là họ hàng). Phiên bản Uzbek đặc hơn họ hàng Thổ Nhĩ Kỳ. Mỗi gia đình Uzbek có men cấy, đôi khi được duy trì hàng năm thông qua lên men liên tục. Phiên bản súp lạnh (gọi là chalop) là món chủ lực mùa hè ở Tashkent. Món được coi là thực phẩm bổ dưỡng; truyền thống Uzbek tin katyk mang đến trường thọ và sức khỏe đường ruột.
