Cách làm
- Ngâm gạo nếp trong nước lạnh ít nhất 6 tiếng, lý tưởng qua đêm. Gạo phải trở nên đục và hơi phồng. Chắt thật kỹ.
- Chuẩn bị nồi hấp: đun nước đến sôi mạnh trong moak (hoặc nồi). Huat (giỏ tre) đặt lên trên với gạo.
- Đặt gạo đã chắt vào giỏ tre; trải đều thành lớp. Hình nón của huat được thiết kế: hơi nước bốc lên qua gạo mà không làm ngập.
- Đậy bằng nắp hình nón (hoặc vải). Hấp trên lửa vừa-cao 20–25 phút — gạo phải chuyển từ trắng đục sang trong bóng và cảm giác dính-mềm khi nắm giữa các ngón tay.
- Giữa chừng (khoảng 12 phút), lật gạo trong giỏ — đảo ngược để lớp đáy lên trên. Điều này đảm bảo nấu đều; đáy nếu không sẽ chín quá.
- Đổ gạo đã chín vào giỏ dọn nhỏ lót lá chuối (nếu dùng). Đậy nắp. Khao niao giữ ấm và dẻo trong giỏ 2 tiếng; dọn tại bàn với nắp đậy giữa các miếng. Ăn bằng tay phải: véo một miếng, chấm vào cà ri hoặc larb, và ăn.
Bối cảnh văn hóa
Khao niao là cơm chủ đạo của Lào — khoảng 95% lượng gạo tiêu thụ ở Lào là gạo nếp, tỉ lệ cao nhất của bất kỳ quốc gia nào. Nồi hấp huat tre là một phần của mọi bếp Lào; đây cũng là biểu tượng văn hóa. Ăn cơm nếp bằng tay là phổ biến ở Lào; dùng nĩa được coi là không-Lào. Cơm được dọn từ giỏ dọn nhỏ trong suốt bữa ăn, với thực khách thò tay vào lấy nắm. Cơm du hành tốt: công nhân ruộng Lào và khách du lịch ăn khao niao từ giỏ cả ngày. Lào xuất khẩu gạo nếp xuất sắc; các giống Pakse và Champasak nổi tiếng.
