Cách làm
- Cho lúa mì nảy mầm (dự án 3 ngày — lập kế hoạch trước): rửa sạch lúa mì kỹ. Ngâm qua đêm, chắt nước. Trải lên vải ẩm, đậy lại, để 2-3 ngày, rửa hai lần mỗi ngày. Mầm phải dài 2-3cm.
- Xay lúa mì đã nảy mầm: cho qua máy xay thịt hoặc máy xay thực phẩm với 1L nước. Lọc qua vải mỏng, ép mạnh. Để dành nước lúa mì nảy mầm có ánh xanh. Bỏ phần bã.
- Đặt đá cuội suối ở đáy nồi nặng lớn — đây là kỹ thuật truyền thống Uzbek để chống cháy trong quá trình nấu lâu.
- Cho 4L nước vào nồi. Đánh dần bột mì vào để chống vón cục. Cho muối và dầu vào.
- Đun sôi nhẹ. Cho nước lúa mì nảy mầm vào. Nấu trên lửa vừa thấp trong 6 giờ, khuấy mỗi 15 phút. Hỗn hợp sẽ dần sậm màu, đặc lại và phát triển hương vị caramel - mạch nha sâu.
- Tiếp tục nấu thêm 6 giờ, khuấy ít hơn — sumalak phải chuyển sang màu hổ phách - nâu sậm và rất đặc. Để nguội. Trang trí hạnh nhân và óc chó thái lát. Dùng ở nhiệt độ phòng trong các bát nhỏ. Món ăn cộng đồng; làm sumalak truyền thống là buổi tụ họp của phụ nữ trong đêm trước Navruz.
Bối cảnh văn hóa
Sumalak là món lễ Navruz (xuân phân Ba Tư/Trung Á) — được ăn vào ngày 21 tháng 3 khắp Uzbekistan, Tajikistan, Iran và Afghanistan. Món hơn 2000 năm tuổi và được coi là tráng miệng cổ nhất của Uzbek. Việc nấu suốt đêm là truyền thống cộng đồng của phụ nữ: phụ nữ tụ họp trong sân nhà cùng nấu sumalak, chia sẻ chuyện qua đêm. Mỗi người vợ Uzbek được kỳ vọng làm sumalak ít nhất một lần trong đời. Cộng đồng người Uzbek di cư hiện đại tiếp tục làm sumalak vào Navruz; món được công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể của UNESCO.
